เรียบเรียง : Ratcha P.
ในประเทศที่ขึ้นชื่อว่าระเบียบเรียบร้อยที่สุดแห่งหนึ่งของโลกอย่างสิงคโปร์ ใครจะคิดว่า “ทัวร์ผี” จะกลายเป็นธุรกิจที่ขายดีจนต้องจองล่วงหน้าแทบทุกครั้ง
ท่ามกลางเมืองที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้าและไฟนีออนสว่างไสว มีธุรกิจหนึ่งที่เลือกพาผู้คนเดินเข้าสู่เงามืดของประวัติศาสตร์ Haunting Heritage Tours ทัวร์แนว Dark Tourism ที่เปิดประตูให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสเรื่องราวเหนือธรรมชาติ ผสมผสานเข้ากับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่น
จุดเริ่มต้นของทัวร์นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่คือการมองเห็นโอกาสในสิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่กล้าแตะ ของ ยูจีน เทย์ (Eugene Tay) มัคคุเทศก์คนแรกและคนเดียวในสิงคโปร์ที่ได้รับใบอนุญาตให้จัดทัวร์เกี่ยวกับเรื่องลี้ลับ เขาเปลี่ยนความหลอนให้กลายเป็นรายได้ และเปลี่ยนมุมมองของสังคมต่อ “เรื่องผี” ให้กลายเป็นพื้นที่เรียนรู้เรื่องวัฒนธรรมที่คนมักมองข้าม
จากทัวร์เดินชมในชางงีจนถึงเกาะ Pulau Ubin ทัวร์ของยูจีนขายหมดทุกครั้ง จึงธุรกิจที่พิสูจน์ว่าความกลัวก็กลายเป็นสินค้าที่ผู้คนเต็มใจจ่ายเพื่อสัมผัสประสบการณ์นั้นด้วยตัวเอง
Dark Tourism กลายเป็นเทรนด์ระดับโลก
แนวคิด Dark Tourism หรือการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับความตายและโศกนาฏกรรม ถูกนิยามครั้งแรกในปี 1996 โดยศาสตราจารย์ J. John Lennon และ Malcolm Foley จากสกอตแลนด์ ซึ่งหมายถึงการเดินทางไปยังสถานที่ที่มีความเชื่อมโยงกับเหตุการณ์สะเทือนใจ เช่น ค่ายกักกันเอาช์วิตซ์ เมืองปอมเปอี หรือทุ่งสังหารในกัมพูชา
ปัจจุบัน ความสนใจในด้านมืดของประวัติศาสตร์กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว TravelandTourWorld รายงานว่า อุตสาหกรรม Dark Tourism ทั่วโลกมีมูลค่ากว่า 40,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายใน 2032 เพราะผู้คนยุคใหม่ไม่ได้ต้องการเพียงท่องเที่ยวเพื่อพักผ่อนเท่านั้น
จากหนังสือเหนือธรรมชาติสู่ทัวร์ล่าผีสุดฮิต
ยูจีน คือผู้จุดประกายให้ Dark Tourism ในสิงคโปร์กลายเป็นเรื่องจริง หลังจากประสบความสำเร็จกับหนังสือ Supernatural Confessions: You Are Not Alone ที่ตีพิมพ์ในปี 2015 หนังสือที่บันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับโลกวิญญาณ การถูกสิง และพิธีไล่ผีในประสบการณ์ตรงของเขา
กระแสตอบรับจากผู้อ่านทำให้เกิดชุมชนออนไลน์ของผู้สนใจเรื่องเหนือธรรมชาติ ทั้งผู้เชื่อ ผู้ไม่เชื่อ และคนที่แค่สงสัย ซึ่งต่อมากลายเป็นฐานผู้ติดตามให้กับช่อง YouTube และพอดแคสต์ของเขา ก่อนที่ยูจีนจะขยายต่อยอดสู่ทัวร์จริงในชื่อ Haunting Heritage Tours ในปี 2023
ทัวร์แต่ละเส้นทางพาผู้คนไปยังพื้นที่ที่มีชื่อเสียงเกี่ยวกับเรื่องลี้ลับ เช่น ชางงี และเกาะ Pulau Ubin โดยผสมผสานเรื่องเล่าพื้นบ้านเข้ากับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ถ่ายทอดด้วยสไตล์การเล่าที่ทั้งหลอนและให้แง่คิด
เส้นทางสู่มัคคุเทศก์ล่าผีคนแรกของสิงคโปร์
แม้จะประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว แต่เส้นทางของยูจีนไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ เพราะทันทีที่ทัวร์แรกเปิดตัว เขากลับได้รับการติดต่อจากคณะกรรมการการท่องเที่ยวสิงคโปร์ (STB) ว่ากำลังทำทัวร์เถื่อนที่อาจถูกปรับได้
แทนที่จะถอยยูจีนตัดสินใจเข้าเรียนหลักสูตรมัคคุเทศก์นาน 9 เดือน และได้รับใบอนุญาตอย่างเป็นทางการในเดือนเมษายน 2024 กลายเป็นมัคคุเทศก์คนแรกของสิงคโปร์ที่ได้รับอนุญาตให้จัดทัวร์แนว Dark Tourism
ความพยายามนี้ทำให้ STB (Singapore Tourism Board) เริ่มมองเขาในมุมใหม่ และต่อมาได้เชิญให้ร่วมจัดกิจกรรมในเทศกาล Singapore Heritage Festival 2024 ซึ่งทัวร์ของเขา “Walk With Hantu: Changi” กลายเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ขายหมดภายในสัปดาห์เดียว
จากความหลอน สู่เศรษฐกิจท้องถิ่น
ปัจจุบันรายได้ครึ่งหนึ่งของ Supernatural Confessions มาจากการจัดทัวร์ โดยราคาเริ่มต้นอยู่ที่ 68-89 ดอลลาร์สิงคโปร์ ส่วนทัวร์พิเศษอย่าง Pulau Ubin ซึ่งรวมค่าเรือและใช้เวลานานกว่าปกติอยู่ที่ 158 ดอลลาร์สิงคโปร์
ยูจีนแบ่งรายได้ส่วนหนึ่งให้กับเจ้าของพื้นที่และชุมชนในจุดหมายแต่ละแห่ง เพื่อให้ทัวร์ของเขาเป็นมากกว่าธุรกิจ แต่กลายเป็นเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ช่วยสร้างรายได้เสริมให้คนท้องถิ่นไปพร้อมกัน
แม้ความต้องการจะเพิ่มขึ้น แต่ Dark Tourism ในสิงคโปร์ยังถือเป็นตลาดเฉพาะ และมีความท้าทายในการดำเนินงานสูง เพราะต้องจัดการทั้งด้านอารมณ์และความปลอดภัยของผู้เข้าร่วม
“มัคคุเทศก์ไม่ได้เป็นแค่คนเล่าเรื่องหรือให้ข้อมูล แต่ต้องเป็นนักแสดง เป็นผู้ฟัง และเป็นคนดูแลความรู้สึกของผู้ร่วมทัวร์ด้วย” ยูจีนกล่าว
เขาเคยทดลองให้มัคคุเทศก์คนอื่นมาช่วยนำทัวร์ แต่ผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามคาด หนึ่งในนั้นเคยพูดถึงผู้ล่วงลับในลักษณะที่ไม่เหมาะสม จนถูกรีวิวหนึ่งดาวด้วยเหตุผลว่า “ไม่ให้เกียรติ” ซึ่งทำให้ยูจีน ตระหนักว่าการเล่าเรื่องแนวนี้ต้องอาศัยความเข้าใจและความเคารพอย่างลึกซึ้ง
ทุกวันนี้ทัวร์จะจัดเฉพาะวันศุกร์และเสาร์ เพราะเขายังเป็นผู้นำหลักของทุกทริป “ผมสร้างทัวร์ใหม่ได้อีกสิบรายการก็จริง แต่ไม่มีวันพอเวลานำทุกทัวร์ด้วยตัวเอง” เขากล่าว พร้อมย้ำว่าการหาคนสานต่อในมาตรฐานเดียวกันคือความท้าทายที่สุดของธุรกิจนี้
สร้าง “ความน่าเชื่อถือ” ให้กับธุรกิจที่เกี่ยวกับผี
ยูจีน เชื่อว่าทุกเรื่องราว even those of spirits สมควรถูกเล่าด้วยความเคารพ เขาปฏิเสธการจัดกิจกรรมแนว “ล่าผี” ที่ยั่วยุหรือท้าทายวิญญาณ เพราะมองว่าอาจไม่ปลอดภัยและทำลายชื่อเสียงของอุตสาหกรรมนี้
“ผมกลัวที่สุดคือการที่ใครสักคนเล่นกับสิ่งเหล่านี้โดยไม่เข้าใจ แล้วทำให้คนหนึ่งถูกสิงหรือบาดเจ็บระหว่างทัวร์ วันนั้นคงเป็นจุดจบของทุกอย่าง” เขากล่าว
Haunting Heritage Tours จึงยืนหยัดบนแนวทางการเล่าเรื่องเชิงวิจัย ใช้หลักฐานและประวัติศาสตร์เป็นฐาน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัส “ความหลอนที่มีสาระ” มากกว่าการสร้างความตื่นเต้นเพียงชั่วครู่
ทุกวันนี้ ยูจีนเตรียมต่อยอดธุรกิจด้วยการฝึกอบรมมัคคุเทศก์รุ่นใหม่ เปิดหลักสูตรสอนการทำ Dark Tourism อย่างมืออาชีพ และเตรียมออกหนังสือเล่มใหม่ที่รวบรวมเรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรงตลอดหลายปี
เขาไม่กลัวการแข่งขัน กลับมองว่าหากมีคนทำตาม นั่นหมายถึงตลาดกำลังเติบโต และนี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไม “ความกลัว” ถึงกลายเป็นหนึ่งในโอกาสทางธุรกิจในยุคนี้
ที่มา : www.vulcanpost.com
Image Credit: Supernatural Confessions
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี
