รู้จัก Hawthorne Effect ทฤษฎีช่วยให้พนักงานทำงานได้ดีขึ้น โดยไม่ต้องพึ่งเบี้ยเลี้ยง

TEXT : กองบรรณาธิการ

Main Idea

  • ปัจจัยอะไรที่จะทำให้พนักงานทำงานได้ดีขึ้นถ้าไม่ใช่เบี้ยเลี้ยง

 

  • เรื่องนี้ได้เป็นประเด็นที่มีคนสงสัยและได้ทำการทดลองไว้เกือบ 100 ปีแล้ว เป็นการทดลองเชิงจิตวิทยาที่เรียกกันว่า Hawthorne Effect

 

     ผ่านพ้นปีใหม่ไป คุณต้องจ่ายเงินโบนัสพนักงานกันไปมากน้อยเท่าไหร่ นั่นอาจเป็นรางวัลสำหรับตอบแทนความขยันของพนักงาน แต่นอกจากโบนัสแล้วยังมียาขนานไหนอีกไหมที่จะทำให้พนักงานของคุณขยันขึ้น

     เรื่องนี้ได้เป็นประเด็นที่มีคนสงสัยและได้ทำการทดลองไว้เกือบ 100 ปีแล้ว เป็นการทดลองเชิงจิตวิทยาที่เรียกกันว่า Hawthorne Effect การทดลองนี้เป็นอย่างไรแล้วจะส่งผลให้พนักงานขยันขึ้นได้อย่างไรไปพบคำตอบกัน

Hawthorne Effect คืออะไร?

     ไม่ว่าจะเป็นยุคดิจิทัลหรือยุคไหน พนักงานส่วนใหญ่มักอยากได้รับการยอมรับจากหัวหน้า และได้รับคำชื่นชมเมื่อพวกเขาทำงานได้ดี และทั้งสองสิ่งนี้อาจจะเป็นยาวิเศษที่ทำให้พวกเขาทำงานได้ดีขึ้น โดยเรื่องนี้มีการอธิบายว่าเป็นส่วนหนึ่งของ Hawthorne Effect ซึ่งเป็นทฤษฎีที่มีความเก่าแก่ และได้รับการถกเถียงกันมากพอสมควร

     ในปี 1924 Elton Mayo นักสังคมวิทยาที่เกิดในออสเตรเลียทำการทดลองที่โรงงาน Hawthorne ของบริษัท Western Electric ซึ่งผลิตฮาร์ดแวร์โทรศัพท์ให้กับ AT&T

     จุดประสงค์ของการทดลองเพื่อประเมินสภาพการทำงานที่เอื้อต่อการเพิ่มผลผลิต โดยการทดลองทำอย่างง่ายๆ อาทิ การเพิ่มแสงสว่างในพื้นที่ทำงานให้กับคนกลุ่มหนึ่งในขณะทำงาน เมื่อที่ทำงานสว่างขึ้นก็สังเกตได้ว่าผลผลิตของคนงานเหล่านั้นเพิ่มขึ้นด้วย

     การทดลองไม่ได้สิ้นสุดแค่นี้แต่ยังคงดำเนินต่อไป โดยมีเงื่อนไขที่เปลี่ยนแปลงไป อาทิ พนักงานจะได้รับอาหารพิเศษในช่วงพัก ซึ่งจากผลการทดลองพบว่าการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้นำมาซึ่งการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตดีขึ้น การทดลองดำเนินต่อไปจนถึงปี พ.ศ. 2475

     อย่างไรก็ตาม Mayo ยืนยันว่าไม่ใช่แค่การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมทางกายภาพเท่านั้นที่ช่วยเพิ่มผลผลิต แต่รวมไปถึงความเชื่อของพนักงานด้วยว่า ถ้าพวกเขารู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่า การที่พวกเขาได้รับการดูแล จะนำไปสู่การทำงานที่ดีมีส่วนทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น กลายเป็นทฤษฎีเรียกว่า Hawthorne ตั้งชื่อตามสถานที่ที่ทำการทดลองนั่นเอง

             

ใช้ Hawthorne Effect ในที่ทำงานอย่างไรให้เวิร์ก

    แม้จะเป็นทฤษฏีที่มีอายุกว่าร้อยปี แต่ก็ยังสามารถนำมาประยุกต์เข้ากับการทำงานในยุคปัจจุบันได้ดังนี้

1. รับฟัง

     จากผล Hawthorne ทำให้เห็นว่าประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อพวกเขารู้สึกว่ามีคนได้ยินหรือรับรู้สิ่งที่พวกเขาต้องการ ในความเป็นจริง นี่เป็นบทเรียนที่ดีสำหรับผู้นำในปัจจุบันที่จะต้องมีคุณสมบัติในการรับฟัง เปิดใจยอมรับความคิดเห็นใหม่ๆ เพื่อให้พนักงานทุกคนรู้สึกว่าพวกเขาก็มีส่วนร่วมหรือเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร หรือ การมีส่วนร่วมในการทำงาน

2. อย่าจ้องจับผิด

     แม้ผล Hawthorne ระบุว่าพนักงานมีแนวโน้มที่จะทำงานได้ดีขึ้นเมื่อพวกเขาถูกจับตา แต่ร้อยทั้งร้อย พนักงานทุกคนเกลียดการถูกเฝ้ามองตลอด 24 ชั่วโมง เพราะนั่นคือการสร้างความอึดอัดใจ แค่ถ้าคุณเปลี่ยนจากจับผิดเป็นคอยชื่นชมยามที่เขาทำผลงานได้ดี และยื่นมือช่วยตอนที่เขามีปัญหา สิ่งเหล่านี้จะช่วยทำให้พนักงานทำงานได้อย่างยอดเยี่ยมช่วยให้เกิด Hawthorne Effect ได้

3. จัดคนให้ถูกกลุ่ม

     คนขยันอาจกลายเป็นคนขี้เกียจไปได้เมื่อไปอยู่ท่ามกลางกลุ่มคนที่ไม่ทำงาน จากการทดลองที่ Hawthorne ได้นำพนักงานขยัน 2 คน มาแทนที่พนักงานซึ่งมีความสามารถปานกลาง และมีนิสัยดื้อรั้น ผลปรากฎว่า ผลผลิตของกลุ่มนี้เพิ่มขึ้น เพราะความขยันและความมีระเบียบวินัยของพนักงานใหม่ส่งผลต่อพนักงานคนอื่นที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน

4. ลดความเหลื่อมล้ำในที่ทำงานลง

     สิ่งที่หัวหน้าหรือเจ้าของธุรกิจต้องหมั่นสังเกตอีกอย่างคือ อย่าปล่อยให้เกิดความไม่เท่าเทียมกันในที่ทำงาน เช่น ความเท่าเทียมทางเพศ ดังนั้น หัวหน้าจึงมีหน้าที่ในการสร้างพื้นที่ในการทำงานที่ทุกคนได้รับความสนใจอย่างเท่าเทียม เพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกันอย่างมีคุณภาพต่อไป

5. สิ่งเล็กๆ แต่ยิ่งใหญ่

     บางครั้งเครื่องมือที่ใช้ในการสร้างแรงจูงใจไม่จำเป็นต้องอยู่ในรูปแบบของสิ่งที่ยิ่งใหญ่เสมอไป งานวิจัยได้บอกเราว่า การเปลี่ยนแปลงเล็กๆ ก็ช่วยให้พนักงานเกิดแรงจูงใจในการทำงานมากขึ้นได้เหมือนกัน ดังนั้น ในการพัฒนาการทำงานของพนักงาน หัวหน้าควรโฟกัสที่การเปลี่ยนแปลงในทุกระดับ ไม่ว่าจะเรื่องใหญ่ (อย่างการเปลี่ยนแปลงนโยบายในการทำงาน) หรือ เรื่องเล็ก (เช่น การปรับปรุงสถานที่ทำงานใหม่)

     ถ้าคุณอยากให้พนักงานขยันขึ้นลองดูว่าคุณได้ทำสิ่งเหล่านี้แล้วหรือยัง

ที่มา : https://www.hrkatha.com/features/the-hawthorne-effect-in-the-modern-workplace/

https://www.verywellmind.com/what-is-the-hawthorne-effect-2795234

https://www.investopedia.com/terms/h/hawthorne-effect.asp

 

www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี

RECCOMMEND: MANAGEMENT

Soft Skills ที่ควรอัปเกรดในปี 2026 ลงทุนกับตัวเอง ให้ชีวิตและงานไปได้ไกลกว่าเดิม

ปี 2026 อยากให้ “เราเวอร์ชันใหม่” เก่งขึ้น ไม่เครียดเท่าเดิมไหม ลองเริ่มจาก Soft Skills ใกล้ตัวเหล่านี้ EQ, การสื่อสาร, คิดเป็นระบบ และรู้จักใช้ AI เป็นผู้ช่วย ไม่ใช่คู่แข่ง และเมื่อเราจัดการชีวิตได้ดีขึ้น โอกาสดีๆ ก็เริ่มเข้ามาเอง

สร้างทีมเล็ก ให้คิดการใหญ่ ด้วย Psychological Safety พื้นที่ที่ทำให้ทุกคนกล้าปล่อยของ

ทีมเล็ก แต่ทำไมบางที่ทำงานใหญ่ วิ่งเร็วกว่าทีมใหญ่ คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่จำนวนคน แต่อยู่ที่ Psychological Safety หรือความปลอดภัยทางจิตใจ เพราะเมื่อคนในทีมกล้าคิด กล้าพูด กล้าลองผิดลองถูก นั่นจะทำให้ได้ไอเดียดีๆ นวัตกรรมเจ๋งๆ ในการทำธุรกิจ

Unstress Your Day กลยุทธ์ขจัดความกังวล 7 วัน 7 แบบ เรียกพลังทำงานให้รุ่ง ธุรกิจ-ชีวิตไม่ยุ่งเหยิง    

รู้จัก “Unstress Your Day” กลยุทธ์ขจัดความกังวล 7 วัน 7 แบบ ที่จะพาเจ้าของ SME ค่อย ๆ คลายความตึงเครียด เติมพลังให้สมองและหัวใจ พร้อมกลับมาทำงานได้อย่างมีโฟกัส ให้ธุรกิจเดินหน้าอย่างมั่นคง และชีวิตไหลลื่นแบบไม่ต้องยุ่งเหยิงอีกต่อไป