คุณทำลายความก้าวหน้าตัวเองอยู่หรือไม่? กับพฤติกรรม "การก่อวินาศกรรมตัวเอง"

TEXT : กองบรรณาธิการ

Main Idea

  • เคยลองมองย้อนกลับไปไหมว่าทำไม วันนี้ตำแหน่ง หรือธุรกิจคุณยังไม่ก้าวหน้าไปถึงไหน ที่สำคัญปัญหานั้นมาจากตัวคุณเอง ที่กำลังขัดขวางตัวเองไม่ให้บรรลุเป้าหมายอาจจะโดยรู้ตัวหรือไม่รู้ตัว

 

  • นักจิตวิทยาเรียกสิ่งนี้ว่า Self-Sabotaging หรือ การก่อวินาศกรรมตัวเอง ที่สามารถเกิดขึ้นได้ในหลายๆ สถานการณ์ในชีวิต นอกจากบ่อนทำลายความสำเร็จของคุณแล้วยังส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตด้วย

 

  • ข่าวดีก็คือมีวิธีที่จะเลิกนิสัยนี้หรือป้องกันไม่ให้มันเกิดขึ้นได้

 

อะไรทำให้เกิดการก่อวินาศกรรมตัวเอง?

     การที่ผู้คนมีพฤติกรรมการก่อวินาศกรรมตัวเองมาจากเหตุผลหลายประการ สาเหตุมีตั้งแต่ปัญหาในวัยเด็กไปจนถึง ความนับถือตนเองต่ำและการเผชิญปัญหาต่างๆ การกลัวหรือไม่สบายใจกับการเปลี่ยนแปลง การพอใจกับจุดที่คุณอยู่ในชีวิต กลัวความล้มเหลว แรงกดดันทางสังคมหรือเพื่อน ไปจนถึงปัญหาทางความคิดที่คุณอาจมีสองความคิดที่ขัดแย้งกันในเวลาเดียวกัน ตัวอย่างเช่น คุณกำลังจะได้ลูกค้ารายใหญ่และได้รับเงินมากขึ้นกว่าที่เคยเป็นมา แทนที่จะทำสิ่งที่ต้องทำเพื่อให้ธุรกิจก้าวไปข้างหน้า แต่คุณกลับรู้สึกว่าคุณไม่คู่ควร หันไปดื่มสุราจนเมาในคืนก่อรประชุมลูกค้าจนพลาดนัด แทนที่จะก้าวไปข้างหน้า คุณลงมือทำสิ่งต่างๆ เพื่อตัวคุณเอง

3 วิธีสังเกตว่ามีอาการก่อวินาศกรรมตัวเองหรือไม่?

     สำหรับวิธีสังเกตว่ามีอาการก่อวินาศกรรมด้วยตนเองหรือไม่นั้น ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตได้แนะนำว่าให้สังเกต 3อาการง่ายๆ ได้แก่ การผัดวันประกันพรุ่ง การชอบความสมบูรณ์แบบ และกลัวความสำเร็จ

  • ผัดวันประกันพรุ่ง

     คนที่ก่อวินาศกรรมตัวเองมักจะผัดวันประกันพรุ่ง การผัดวันประกันพรุ่งคือ วิธีที่คุณแสดงให้คนอื่นเห็นว่าคุณไม่พร้อมและทำให้ผลลัพธ์ออกมาไม่ดี เป็นเพราะผู้คนกลัวการทำให้ผู้อื่นผิดหวัง ล้มเหลว หรือประสบความสำเร็จ

  • ความสมบูรณ์แบบ

     การยึดมั่นในความสำเร็จ แม้เจอเรื่องยากพยายามทำสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ให้เป็นได้ แม้ว่าจะดูเหมือนเป็นกลยุทธ์เชิงบวกในการตั้งเป้าให้สิ่งต่างๆ เป็นไปตามแผน แต่การยึดติดความสำเร็จหรือความสมบูรณ์แบบนี้ก็เป็นบ่อนทำลายตัวเองได้ เพราะ นอกจากทำให้งานเกิดความล่าช้าแล้วบางครั้งยังตามมาด้วยความล้มเหลว

     เมื่อเกิดความผิดพลาด  พวกเขารู้สึกละอายใจ มีแนวโน้มที่จะเป็นโรคซึมเศร้าพวกเขารู้สึกเหมือนกำลังทำให้ทุกคนผิดหวัง

     เพื่อจัดการกับการต่อสู้อย่างต่อเนื่องระหว่างความต้องการที่จะประสบความสำเร็จ หลายคนจึงปลอบประโลมตัวเองด้วยยาเสพติด แอลกอฮอล์ และการทำร้ายตัวเอง

  • คุณกลัวความสำเร็จ

     แม้คนเราทุกคนต้องการประสบความสำเร็จ แต่ในความเป็นจริงหลายคนได้พยายามทำสิ่งต่าง ๆ เพื่อป้องกันไม่ให้มันเกิดขึ้น

     เนื่องจากโดยสัญชาตญาณหนึ่งในการอยู่รอดของมนุษย์คือ พยายามปกป้องตัวเองจากอันตรายอยู่เสมอทั้งร่างกายและจิตใจ อธิบายให้เห็นภาพคือ คุณอาจกลัวว่าการเลื่อนตำแหน่งจะทำให้ชีวิตของคุณยากเกินไปที่จะรับมือ ดังนั้นคุณจึงระเบิดความคิดของคุณด้วยความกลัว หมายความว่าเมื่อคุณเข้าใกล้เป้าหมายมากขึ้น คุณจะเริ่มเห็นข้อเสียทั้งหมดของการบรรลุเป้าหมายนั้นและทำสิ่งต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้ถึงเป้าหมายนั้น

วิธีหยุดการก่อวินาศกรรมตนเอง

  • ตรวจสอบสาเหตุที่แท้จริง

     ดังที่ได้กล่าวไปข้างต้นแล้ว พฤติกรรมนี้อาจเกิดจากวัยเด็กหรือปัญหาต่างๆ คุณต้อตรวจสอบตัวเองว่าคุณมีแนวโน้มที่จะขัดขวางความพยายามที่ดีของคุณซ้ำแล้วซ้ำอีกหรือไม่?

     จากนั้นก็ลองลิสต์ความคิดและการกระทำที่คุณเชื่อว่าเป็นการก่อวินาศกรรมตนเอง ไม่ว่าจะด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษร (หรือทั้งสองอย่าง) เพื่อให้คุณเห็นที่มาอย่างชัดเจน เพื่อหาทางวางแผนแก้ไขปัญหานั้น

  • หยุดผัดวันประกันพรุ่ง

     จริงๆ แล้วการผัดวันประกันพรุ่ง อาจจะมาจากปัจจัยหลายๆ เรื่อง เช่น การเพลิดเพลินกับการดูคลิปใน TikTok แต่ถ้าเบื้องลึกของการผัดวันประกันพรุ่งของคุณมาจากการกลัวความล้มเหลว คุณก็ต้องหยุดมันและหันมาทำสิ่งนั้นเพื่อเรียกความเชื่อมั่นให้กับตัวเอง

  • มองภาพกว้าง

     เมื่อคุณมีป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ เช่น การเป็นธุรกิจร้อยล้าน เพื่อป้องกันการก่อวินาศกรรมด้วยตนเอง อย่ายึดติดกับข้อรายละเอียดปลีกย่อย ผู้ที่ก่อวินาศกรรมตัวเองบางครั้งเสียเวลามากมายกับรายละเอียดที่ไม่สำคัญ จงมองไปที่เป้าหมายภาพใหญ่ของคุณ

  • หยุดความคิดที่สมบูรณ์แบบ

     คนที่ทำลายตัวเองมักจะเป็นพวกชอบความสมบูรณ์แบบ บางทีคุณอาจคิดมากไปทุกรายละเอียด และทุกอย่างต้องถูกต้อง มันอาจทำให้คุณดูตึงเครียดจนเกินไปจะต้องอาจลดลงบ้าง

     นอกจากนี้การฝึกสมาธิก็มีส่วนช่วยได้ รวมทั้งการพบผู้เชี่ยวชาญก็เป็นทางเลือกที่ดี อาจเป็นก้าวสำคัญสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ดี

ที่มา : https://www.verywellmind.com/why-people-self-sabotage-and-how-to-stop-it-5207635

https://www.forbes.com/health/mind/what-is-self-sabotage/

 

www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี

RECCOMMEND: MANAGEMENT

Soft Skills ที่ควรอัปเกรดในปี 2026 ลงทุนกับตัวเอง ให้ชีวิตและงานไปได้ไกลกว่าเดิม

ปี 2026 อยากให้ “เราเวอร์ชันใหม่” เก่งขึ้น ไม่เครียดเท่าเดิมไหม ลองเริ่มจาก Soft Skills ใกล้ตัวเหล่านี้ EQ, การสื่อสาร, คิดเป็นระบบ และรู้จักใช้ AI เป็นผู้ช่วย ไม่ใช่คู่แข่ง และเมื่อเราจัดการชีวิตได้ดีขึ้น โอกาสดีๆ ก็เริ่มเข้ามาเอง

สร้างทีมเล็ก ให้คิดการใหญ่ ด้วย Psychological Safety พื้นที่ที่ทำให้ทุกคนกล้าปล่อยของ

ทีมเล็ก แต่ทำไมบางที่ทำงานใหญ่ วิ่งเร็วกว่าทีมใหญ่ คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่จำนวนคน แต่อยู่ที่ Psychological Safety หรือความปลอดภัยทางจิตใจ เพราะเมื่อคนในทีมกล้าคิด กล้าพูด กล้าลองผิดลองถูก นั่นจะทำให้ได้ไอเดียดีๆ นวัตกรรมเจ๋งๆ ในการทำธุรกิจ

Unstress Your Day กลยุทธ์ขจัดความกังวล 7 วัน 7 แบบ เรียกพลังทำงานให้รุ่ง ธุรกิจ-ชีวิตไม่ยุ่งเหยิง    

รู้จัก “Unstress Your Day” กลยุทธ์ขจัดความกังวล 7 วัน 7 แบบ ที่จะพาเจ้าของ SME ค่อย ๆ คลายความตึงเครียด เติมพลังให้สมองและหัวใจ พร้อมกลับมาทำงานได้อย่างมีโฟกัส ให้ธุรกิจเดินหน้าอย่างมั่นคง และชีวิตไหลลื่นแบบไม่ต้องยุ่งเหยิงอีกต่อไป