ส่องพฤติกรรม ‘กิน อยู่ เป็น’ คนเอเชีย ที่จะพลิกธุรกิจอาหารหลังโควิด

TEXT : กองบรรณาธิการ




Main Idea
 

• การมาถึงของไวรัสตัวร้าย ทำให้ผู้คนมีความตระหนักถึงปัญหาสุขภาพและความปลอดภัยในชีวิตของตัวเองมากขึ้น มีรูปแบบการใช้ชีวิตที่แปรเปลี่ยน ตลอดจนความต้องการที่เปลี่ยนไป เช่นเดียวกับอุตสาหกรรมอาหารในเอเชียที่กำลังจะพลิกโฉมหลังโควิด-19

 

• ผู้บริโภคต้องการอาหารที่มีนวัตกรรมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้ร่างกายมากขึ้น อาหารพร้อมปรุง พร้อมรับประทาน ที่มีอายุเก็บรักษานาน มีคุณค่าทางโภชนาการและดีต่อสุขภาพ มีอัตราเติบโตสูง  คนเกิดพฤติกรรมซื้ออาหารกลับบ้านมากขึ้น ปรุงอาหารรับประทานเอง และนิยมซื้อทางออนไลน์เพิ่มขึ้นจนกลายเป็น New Normal

 

• ผู้ประกอบการแปรรูปอาหารไทยจึงต้องปรับกลยุทธ์เพื่อตอบโจทย์ตลาดนี้ให้ทัน สร้างช่องทางจำหน่ายแบบออนไลน์อย่างจริงจัง ตลอดจนจับมือพันธมิตรด้านการขนส่ง สร้างความเชื่อมั่นในแบรนด์สินค้า คุณภาพและความปลอดภัย เพื่อใช้จุดเปลี่ยนนี้ สร้างการเติบโตให้ธุรกิจในอนาคต

       อะไรๆ ก็ไม่เหมือนเดิมในโลกหลังโควิด-19
               

      การมาถึงของไวรัสตัวร้ายที่ไม่มีใครคาดคิด กำลังพลิกโฉมอุตสาหกรรมอาหารในเอเชียให้เปลี่ยนไปจากเดิม!


       นี่คือข้อมูลจาก ศูนย์อัจฉริยะเพื่ออุตสาหกรรมอาหาร (Food Intelligence Center) สถาบันอาหาร ที่ได้จัดทำรายงานเกี่ยวกับพฤติกรรมผู้บริโภคและอุตสาหกรรมอาหารในเอเชียช่วงสถานการณ์โควิด-19 สะท้อนความเปลี่ยนแปลงในวิถีใหม่ที่ SME ไทยต้องจับตาอย่างยิ่งยวด





      โดยโควิด-19 จะเป็นตัวเร่งสำคัญ ให้ผู้บริโภคเอเชียมีต้องการอาหารที่มีนวัตกรรมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้ร่างกายในรูปแบบต่างๆ มากขึ้น ขณะที่พฤติกรรมที่เกิดขึ้นในช่วงกักตัว ส่งผลให้กลุ่มอาหารพร้อมปรุง อาหารพร้อมรับประทาน อาหารที่มีอายุเก็บรักษานาน ตลอดจนอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและดีต่อสุขภาพ มีอัตราเติบโตสูงขึ้น


      ความหวาดระแวงในไวรัส ทำให้ผู้บริโภคเกิดพฤติกรรมการซื้ออาหารกลับไปรับประทานที่บ้านมากขึ้น เกิดกิจกรรมปรุงอาหารกินเองเพิ่มขึ้น และนิยมซื้อสินค้าผ่านทางออนไลน์มากขึ้นจนกลายเป็น New Normal
 




       อาหารสู้ไวรัสยอดนิยมของคนเอเชีย


      ในวันนี้ผู้บริโภคเอเชียมีความต้องการอาหารที่มีส่วนช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้แข็งแรงมากขึ้น ซึ่งนับเป็นโอกาสของแบรนด์ต่างๆ ที่จะได้หันมาสร้างสินค้านวัตกรรมที่จะช่วยเสริมระบบภูมิคุ้มกันของโรคในอนาคต โดยตัวอย่างความนิยมที่เกิดขึ้นมีดังนี้


      ผู้บริโภคเวียดนาม นิยมรับประทานกระเทียมดำ เพื่อช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันแก่ร่างกาย ผู้บริโภคฟิลิปปินส์ นิยมรับประทานผลิตภัณฑ์จากมะรุมและน้ำมันมะพร้าวบริสุทธิ์มากขึ้น ขณะที่ผู้บริโภคสิงคโปร์มีความต้องการวิตามินซีและวิตามินรวมมากขึ้น 3-5 เท่า


       ในญี่ปุ่น โรงงานแปรรูปอาหารหันมาเน้นช่องทางค้าปลีกเพื่อผู้บริโภคโดยตรง มากกว่าป้อนช่องทางธุรกิจบริการอาหารต่างๆ ขณะที่อาหารที่มีอายุเก็บรักษานานมียอดขายเติบโดมากขึ้นในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะกลุ่มอาหารกระป๋อง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และเครื่องดื่ม เป็นต้น
               




       เกาหลีใต้ บริษัท CJ CheilJedang บริษัทชั้นนำเกาหลีใต้ด้านอาหาร และเทคโนโลยีชีวภาพ ได้เผยแพร่ผลงานวิจัย “2020 HMR Trend” หลังเกิดการแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 พบว่า ชาวเกาหลีใต้เน้นการประหยัดระยะเวลาในการเตรียมอาหาร โดยรับประทานอาหารที่บ้านมากขึ้นราวร้อยละ 83 ซึ่งเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 23 เมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่มีการสั่งซื้อสินค้าผ่านออนไลน์มากขึ้น โดยเฉพาะสินค้าอาหารพร้อมรับประทานที่เติบโตขึ้นกว่าร้อยละ 46.4 เช่น สินค้าอาหารที่ใช้การทอดอย่างเดียว หรือที่ใช้ไมโครเวฟอุ่น รวมถึงสินค้า Meal Kit ที่ใช้วิธีปรุงแค่เทส่วนประกอบอาหารทั้งชุดลงไปในหม้อและต้มอย่างเดียว 


       ขณะเดียวกันยังเกิดพฤติกรรมรับประทานอาหารมื้อดึกหรือมือที่ 4 เพิ่มขึ้น ที่เรียกว่า “4^th Meal” โดยอาหารที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือ สินค้าไก่แช่แข็ง เช่น ไก่ทอด ไก่นักเก็ต นอกจากนี้ยังมีเกี๊ยวซ่าแช่แข็ง ไส้กรอก บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ข้าวพร้อมรับประทาน ลูกชิ้น เบเกอรี่แช่แข็ง เป็นต้น โดยผู้บริโภคยังให้ความสำคัญเลือกอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ดีต่อสุขภาพแม้ว่าราคาจะสูงก็ตาม
 




      กินในบ้านมากขึ้น สั่งซื้อออนไลน์เป็นวิถี


       บริษัทวิจัย Nielsen สำรวจความคิดเห็นของผู้บริโภคทั้ง 11 ประเทศในเอเชีย หลังเกิดสถานการณ์โควิด-19 พบว่า ผู้บริโภคร้อยละ 86 ในจีน จะรับประทานอาหารที่บ้าน รองลงมาคือ ฮ่องกง ร้อยละ 77 และมาเลเซีย เวียดนาม เกาหลีใต้ ร้อยละ 62  โดยพบว่า มูลค่าค้าปลีกอาหารในเอเชียมีอัตราเติบโตเฉลี่ยร้อยละ 20-25 ต่อสัปดาห์ ตั้งแต่เดือนมกราคมเป็นต้นมา
               

       ขณะที่สถาบันอาหารให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ตลาดอาหารในเอเชียมีพัฒนาการเปลี่ยนแปลงในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา โดยกลายเป็นตลาดที่บ่มเพาะสินค้านวัตกรรมมากขึ้น วิถีชีวิตผู้บริโภคกลายเป็นสังคมเมืองมากขึ้น ธุรกิจบริการจัดส่งอาหาร(Food Delivery) เติบโตขึ้น โดยสถานการณ์โควิด-19 กำลังเปลี่ยนพฤติกรรมคนเอเชีย ให้เกิดการซื้อกลับไปรับประทานที่บ้าน และเกิดกิจกรรมปรุงอาหารรับประทานเองมากขึ้น เช่น ในญี่ปุ่นและไทย ซึ่งพฤติกรรมนี้จะกลายเป็นเรื่องปกติของวิถีการใช้ชีวิตแบบใหม่ (New Normal) โดยเป็นการสั่งซื้อผ่านออนไลน์มากขึ้นด้วย

           


               

        โลกเปลี่ยน  SME กลุ่มอาหารต้องปรับตัว


       “อนงค์ ไพจิตรประภาภรณ์” ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร หน่วยงานเครือข่ายกระทรวงอุตสาหกรรม ให้คำแนะนำว่า การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคในเอเชียนี้ ทำให้ธุรกิจการให้บริการอาหาร ธุรกิจค้าปลีก และผู้ผลิตอาหารจำเป็นต้องปรับตัว และเมื่อมีสถานการณ์การระบาดของโควิด-19 เป็นตัวเร่ง ผู้ประกอบการแปรรูปอาหารยิ่งต้องปรับกลยุทธ์ของตนอย่างรวดเร็ว จึงจะสามารถตอบสนองได้ทันต่อความต้องการ ขณะที่การสร้างช่องทางจำหน่ายแบบออนไลน์อย่างจริงจังจะกลายเป็นโอกาสของธุรกิจขนาดเล็กที่เข้าถึงได้ง่ายเพราะต้นทุนไม่สูง และต้องหาพันธมิตรมาช่วยเรื่องการจัดส่งสินค้า ทว่าสิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม คือการสร้างความเชื่อมั่นในแบรนด์ ในสถานที่ผลิต และการให้ข้อมูลผู้บริโภคเพื่อสร้างความมั่นใจในความปลอดภัยของอาหาร


       ซึ่งเชื่อว่าผู้ประกอบการจะผ่านวิกฤตนี้ไปได้หากพร้อมปรับตัว
 






 
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี