เมื่อกล่าวถึง "อาหารแห่งอนาคต" หลายคนอาจนึกถึงเพียงภาพของนวัตกรรมล้ำสมัย เช่น อาหารแคปซูล หรือโปรตีนจากแมลง แต่แท้จริงแล้วแก่นแท้ของการเปลี่ยนผ่านระบบอาหารในยุคนี้กลับตั้งอยู่บนหลักการของ "การฟื้นฟู" (Regeneration) ซึ่งหมายถึงการเยียวยาระบบนิเวศเกษตรกรรม และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิตกับผู้บริโภคให้กลับคืนสู่สมดุล งานสัมมนา Future Food System Conference & Show 2025 ในหัวข้อ "Regenerative Food & Al: Transforming Our Food System" มีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้
1. Regenerative ไม่ใช่เพียงการผลิตแบบยั่งยืน แต่คือการ "คืนชีวิตให้ดิน" การฟื้นฟูคุณภาพดิน การรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ และการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นกลับมาใช้อย่างมีคุณค่า ถือเป็นรากฐานของระบบอาหารใหม่ที่มีชีวิต ดร.ศิริกุล เลากัยกุล Sustainable Brands Thailand กล่าวไว้ว่า "การทำเกษตรแบบฟื้นฟู ต้องเริ่มจากการเข้าใจธรรมชาติ ไม่ใช่เพียงเพื่อผลผลิต แต่เพื่อตอบแทนธรรมชาติที่เลี้ยงดูเรา"
2. แบรนด์ยุคใหม่ ต้องสร้าง "ความเชื่อมั่น" มากกว่าสินค้า แบรนด์ที่เกี่ยวข้องกับอาหารในปัจจุบันไม่สามารถเป็นเพียงผู้ผลิตได้อีกต่อไป หากแต่ต้องเป็นผู้ขับเคลื่อนความเชื่อมั่นผ่านความโปร่งใส ความรับผิดชอบต่อสังคม และการสนับสนุนชุมชนผู้ผลิต
3. การออกแบบระบบอาหาร ต้องครอบคลุมตั้งแต่ "ต้นน้ำถึงปลายน้ำ" การลดผลกระทบเชิงสิ่งแวดล้อมจึงต้องเริ่มจากแหล่งผลิต พร้อมส่งเสริมเกษตรกรให้เปลี่ยนผ่านไปสู่เกษตรกรรมแบบฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ โดยแดน ปฐมวาณิชย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ. เอ็นอาร์ อินสแตนท์ โปรดิวซ์ (NRF) ได้กล่าในประเด็นนี้ว่า "กว่า 80% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในอาหารหนึ่งหน่วย มาจากวัตถุดิบ ไม่ใช่โรงงาน"
4. Regenerative คืออนาคตของการลงทุนในอุตสาหกรรมอาหาร การลงทุนด้านอาหารต้องเปลี่ยนจาก "ลดผลกระทบ" ไปสู่ "การสร้างผลบวกสุทธิ" ต่อระบบสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคม Ming Zhu Senior Investments & Partnerships Manager - Asia Pacific, Nourish Ventures, Griffith Foods Limited ได้กล่าวไว้ว่า "เรามองหาโครงการที่เข้าใจบริบทของเกษตรกร และสามารถสร้างผลลัพธ์เชิงระบบ ไม่ใช่แค่นวัตกรรมที่สวยงาม"
5. เกษตรกรไทยมีศักยภาพ แต่ยังขาดแรงจูงใจและกลไกส่งเสริม สิ่งสำคัญคือการสร้างตลาดที่รับรองสินค้า Regenerative และนโยบายที่ลดต้นทุน พร้อมเพิ่มมูลค่าให้กับผู้ผลิตต้นทาง คุณรัชกฤต สงวนชีวิน ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาความยั่งยืน Kubota กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า "เกษตรกรรู้ว่าอะไรดี แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร และทำไปเพื่ออะไร"
6. ระบบอาหารที่ยั่งยืน ต้องอาศัย "ความร่วมมือ" Startup, นักลงทุน, เกษตรกร, ผู้ผลิต และผู้บริโภค ต้องทำงานร่วมกันแบบ Ecosystem ไม่ใช่แบบคู่แข่งในห่วงโซ่ โดยเน้นการแบ่งปันข้อมูล ความรู้ และเป้าหมายร่วม
7. ไม่เพียงแต่มนุษย์ต้องเปลี่ยน โลกเองก็ต้องได้รับการฟื้นฟู Regeneration คือกระบวนการที่คืนความสมดุลให้กับสิ่งแวดล้อม ชุมชน และจิตวิญญาณแห่ง ดร.ศิริกุล เลากัยกุล แสดงทรรศนะว่า “ธรรมชาติ ไม่ใช่แค่การสร้างสิ่งใหม่ แต่คือการเยียวยาสิ่งที่ถูกทำลาย"ไม่ใช่ Human-Centric อีกต่อไป แต่คือ Life-Centric"-
8. การเปลี่ยนอนาคต เริ่มจากการเปลี่ยน "มุมมองต่อคุณค่า" ผู้บริโภคต้องเห็นคุณค่าในอาหารที่ผลิตอย่างรับผิดชอบ
- แบรนด์ต้องยอมรับต้นทุนที่สะท้อนความจริง
- ผู้ค้าปลีกต้องเปิดพื้นที่ให้กับผลิตภัณฑ์ที่มีผลดี
- รัฐบาลต้องสร้างกรอบนโยบายที่สนับสนุนระบบที่เป็นธรรมและยั่งยืน
บทสรุป
การเปลี่ยนแปลงระบบอาหาร ไม่ได้เริ่มที่เทคโนโลยี แต่เริ่มที่ "ความคิด" วิธีการเลือกกิน การตัดสินใจซื้อ และวิธีมองคุณค่าในอาหารทุกจาน อาหารแห่งอนาคตจึงไม่ใช่แค่นวัตกรรมใหม่ แต่คือแนวทางชีวิตใหม่ ที่ผู้คน ธรรมชาติ และเศรษฐกิจสามารถเติบโตไปด้วยกันอย่างสมดุลและยั่งยืน
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี
