เจาะตลาดภูฏานมันไม่ง่าย! แม้แต่สตาร์บัคส์และฟาสต์ฟู้ดระดับโลกก็ยังไม่เกิด

by SME Thailand. 15 พค. 2020
Share:
TEXT : วิมาลี วิวัฒนกุลพาณิชย์


 
 
Main Idea
 
 
  • หลังจากที่รัฐบาลภูฏานค่อยๆ อ้าแขนรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ แม้จะจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้าประเทศ ถึงกระนั้นการท่องเที่ยวก็ยังกลายเป็นธุรกิจที่ทำรายได้เข้าประเทศเป็นอันดับ 2 รองจากอุตสาหกรรมพลังงาน 
 
  • หลายคนคิดหวังว่าธุรกิจท่องเที่ยวจะเป็นปัจจัยที่นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงในภูฏานอย่างเห็นได้ชัด แต่สิ่งหนึ่งที่ผู้มาเยือนหรือชาวภูฏานเองไม่มีโอกาสได้พบเห็นในประเทศของตัวเอง นั่นคือร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดเจ้าดังที่มีสาขาทั่วโลก อย่าง แมคโดนัลด์ เคเอฟซี เบอร์เกอร์คิง หรือซับเวย์ รวมถึงร้านกาแฟแบรนด์ใหญ่สุดของโลก อย่าง สตาร์บัคส์ด้วย 
 
  • เพราะอะไรอิทธิพลจากเชนฟาสต์ฟู้ดข้ามชาติจึงยังไม่แผ้วพานภูฏาน ไปหาคำตอบกัน
___________________________________________________________________________________________
 
 

     “ภูฏาน” ประเทศเล็กๆ ที่ซ่อนตัวอยู่ในเทือกเขาหิมาลัยเพิ่งเปิดประตูสู่โลกภายนอกเมื่อราว 2 ทศวรรษนี่เอง ผู้คน
เริ่มรู้จัก “ดินแดนแห่งมังกรสายฟ้า” หลังจากที่รัฐบาลค่อยๆ อ้าแขนรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ แม้จะมีการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้าประเทศ ถึงกระนั้น การท่องเที่ยวก็ยังกลายเป็นธุรกิจที่ทำรายได้เข้าประเทศเป็นอันดับ 2 รองจากอุตสาหกรรมพลังงาน 




     หลายคนคิดหวังว่าธุรกิจท่องเที่ยวจะเป็นปัจจัยที่นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงในภูฏานอย่างเห็นได้ชัด นั่นก็อาจจะถูกเพียงส่วนหนึ่งในแง่ของโรงแรม ที่พัก ร้านอาหาร และร้านขายสินค้าที่ระลึกที่เพิ่มจำนวนขึ้น แต่สิ่งหนึ่งที่ผู้มาเยือนหรือชาวภูฏานเองไม่มีโอกาสได้พบเห็นในประเทศของตัวเอง นั่นคือร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดเจ้าดังที่มีสาขาทั่วโลก


     อย่าง แมคโดนัลด์ เคเอฟซี เบอร์เกอร์คิง หรือซับเวย์ รวมถึงร้านกาแฟแบรนด์ใหญ่สุดของโลก เช่น สตาร์บัคส์ 
“จีวัน ราช” นักศึกษาแพทย์จากศรีลังกามองว่า ภูฏานเป็นประเทศเคร่งศาสนา ร้อยละ 75 ของประชากรนับถือศาสนาพุทธ การฆ่าสัตว์ตัดชีวิตจึงเป็นสิ่งที่ไม่สมควรอย่างยิ่ง ด้วยเหตุนี้ ภูฏานจึงนำเข้าผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์จากประเทศเพื่อนบ้านเป็นหลัก ดังนั้น การที่เคเอฟซี แมคโดนัลด์ หรือเบอร์เกอร์คิงจะเข้ามาดำเนินธุรกิจ สิ่งที่อาจตามมาคือการสร้างโรงฆ่าสัตว์ซึ่งขัดกับความเชื่อทางศาสนาของคนในพื้นที่นั่นเอง 




     อีกเหตุผลหนึ่งก็อาจจะเป็นขนาดของตลาด ภูฏานเป็นประเทศที่มีพื้นที่ 3.8 หมื่นตารางกิโลเมตรกว่าๆ หรือใหญ่กว่าจังหวัดกาญจนบุรีหนึ่งเท่าตัว เป็นประเทศที่มีเมืองหลักๆ ไม่กี่เมือง อีกทั้งประชากรก็เพียง 7.9 แสนคน ไม่ถึง 1 ล้านคน แถมประชากรจำนวนมากก็เลือกทานมังสวิรัติตามวิถีพุทธ โอกาสในการเติบโตของธุรกิจฟาสต์ฟู้ดข้ามชาติจึงดูเหมือนจะมีน้อยมาก 


     แต่ถึงแม้จะมีร้านฟาสต์ฟู้ดแบรนด์สากลเข้ามาเปิดบริการ กำลังซื้อของประชากรก็ไม่เอื้อนักเนื่องจากส่วนใหญ่เป็นชนชั้นกลางที่แม้จะสามารถจ่ายค่าอาหารราคาแพงได้ แต่ความถี่ก็จะต่ำมาก เป็นไปได้ที่ปีหนึ่งจะจ่ายได้แค่ไม่กี่ครั้ง แต่สิ่งที่เป็นอุปสรรคใหญ่หลวงต่อการเข้ามาของเชนร้านฟาสต์ฟู้ดต่างประเทศก็เห็นจะเป็นวัฒนธรรมการกินของชาวภูฏานที่ไม่นิยมทานอาหารนอกบ้าน พฤติกรรมของชาวภูฏานคือการทานอาหารเช้าพร้อมหน้ากันทั้งครอบครัว และเมื่อออกไปทำงาน ก็พกข้าวกล่องไปทานเป็นมื้อกลางวันด้วย เลิกงานกลับมา ก็ทานอาหารค่ำพร้อมหน้ากันอีกครั้ง การทานอาหารนอกบ้านจึงไม่ใช่สิ่งจำเป็นสำหรับพวกเขา




     ด้าน “ปาวัน ปริยธรรม” ที่ปรึกษาด้านบริหารธุรกิจบริษัทในอินเดียแสดงความเห็นว่าภูฏานเป็นประเทศที่รุ่มรวยด้วยมรดกทางวัฒนธรรม และรัฐบาลพยายามอย่างยิ่งที่จะธำรงความดั้งเดิมต่างๆ นี้ไว้ โดยเปิดรับการลงทุนตรงจากต่างชาติแบบจำกัด ทำให้ชาวภูฏานยังคงวิถีชีวิตแบบเดิมๆ ไม่ว่าจะเป็นการปรุง หรืออาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวันที่สืบทอดมานานหลายร้อยปี 




     สิ่งเหล่านี้ล้วนคุ้นปากคุ้นลิ้น ทั้ง เมนูพริกผัดชีส (Ema Datshi) อาหารประจำชาติอันเลื่องชื่อที่เอาชีสเบอร์เกอร์มาแลกไม่ได้ หรือชาเนย (Suja) ที่สตาร์บัคส์อาจเทียบไม่ได้ และต่อให้เกิดอารมณ์อยากลิ้มลองอาหารตะวันตกบ้างบางครั้ง ในกรุงทิมพู เมืองหลวงของประเทศก็มีคาเฟ่ และร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดสไตล์ตะวันตกของผู้ประกอบการท้องถิ่นบริการ ดังนั้น ร้านฟาสต์ฟู้ดแบรนด์ดังจึงอาจไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ 




     “คาร์มา พันโช” นักการตลาดออนไลน์ชาวภูฏานเองอธิบายว่า เหตุที่ประเทศของเขาไม่มีเคเอฟซี แมคโดนัลด์ เบอร์เกอร์คิง หรือสตาร์บัคส์ เนื่องจากรัฐบาลค่อนข้างคัดสรรนักลงทุนจากต่างชาติ และมองว่าอาหารการกินจากวัฒนธรรมข้ามชาตินั้นไม่ถูกสุขลักษณะและดีต่อสุขภาพสักเท่าไร รัฐบาลต้องการให้ประชาชนกินอยู่และมีวิถีชีวิตแบบเดิม โดยเฉพาะเรื่องอาหารการกิน การปล่อยให้เชนฟาสต์ฟู้ดต่างชาติเข้ามาแพร่หลายอาจลดทอนความเป็นภูฏานลง
 

     เรียกได้ว่าตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา แทบไม่มีวัฒนธรรมหรืออิทธิพลจากโลกตะวันตกเข้ามาแผ้วพานภูฏานได้เลยแม้แต่น้อย ปัจจัยหลักมาจากสภาพภูมิประเทศที่เข้าถึงยาก และถึงแม้จะเปิดประเทศสมาคมกับนานาชาติแล้ว แต่ภูฏานก็ยังระมัดระวังในการรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรม สภาพแวดล้อม และการอยู่ร่วมกันของคนในสังคมอย่างเป็นสุข 

 
     อย่างไรก็ตาม จากบทความของ “พันโช วังดี” เจ้าหน้าที่กระทรวงการค้าของภูฏาน มีข้อมูลว่า เคเอฟซี และพิซซ่าฮัท ได้ยื่นคำร้องขออนุญาตลงทุนผ่านคณะกรรมาธิการการลงทุนตรงจากต่างชาติของรัฐบาลแล้ว และคำร้องยังอยู่ระหว่างพิจารณา หากรัฐบาลอนุญาตให้เชนร้านฟาสต์ฟู้ดเหล่านี้ดำเนินธุรกิจ ภูฏานก็คงมีชะตากรรมไม่ต่างจากประเทศอื่น 


     การเข้ามาของแบรนด์ข้ามชาติเหล่านี้อาจสร้างความตื่นเต้นให้ผู้บริโภคระยะสั้น หากแต่ในระยะยาว จะมีแต่ผลลบตามมาทั้งด้านสังคมและเศรษฐกิจ ทำให้เกิดปรากฎการณ์ปลาใหญ่กินปลาเล็ก ธุรกิจร้านอาหารของผู้ประกอบการรายย่อยจะถูกทำลาย ประชาชนเสี่ยงต่อการมีสุขภาพไม่ดีจากโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน และโรคอ้วน แน่นอนว่าการชะลอการลงทุนจากต่างชาติอาจทำได้ในช่วงนี้ แต่ในอนาคต ไม่มีอะไรรับประกันได้ หากคลื่นวัฒนธรรมนอกไหล่บ่าเข้ามาสำเร็จ  เชนร้านฟาสต์ฟู้ดผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด ถึงเวลานั้น ภูฏานก็คงไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป  


     นี่เป็นสิ่งที่ประชาชนชาวภูฏานที่ยังรักวิถีชีวิตแบบเดิมวิตกและลุ้นว่าสิ่งเหล่านี้จะไม่เกิดขึ้นกับบ้านของพวกเขา
 
 
ที่มา :
https://buzzativ.com/bhutan-mcdonalds-fast-food/
www.quora.com/Why-does-Bhutan-have-no-KFC-McDonalds-Burger-King-Subway-Starbucks-restaurants
 
 
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี
Share:

Related Articles

​เปิดปูมหลัง ”โฮ ควอน ปิง” จากผู้ต้องขังสู่การเป็นผู้ก่อตั้งเครือข่ายโรงแรมหรูบันยันทรี

“โฮ ควอน ปิง” ผู้ก่อตั้งโรงแรมที่เคยติดคุกนาน 2 เดือน แต่บั้นปลายกลับขึ้นแท่นเป็นเจ้าของเครือโรงแรมหรูและรีสอร์ตใน 28 ประเทศทั่วโลก

by SME Thailand.| 14 ตค. 2020

​“เวียดนาม-มาเลเซีย-ไทย” 3 หมุดหมายท่องเที่ยวเอเชีย ที่คาดว่าจะฟื้นตัวใน Q4 และกลับมาบูมหลังโควิด

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังเป็นหมุดหมายของนักเดินทางจากทั่วโลก การท่องเที่ยวกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และยังคงเป็นหนึ่งในปัจจัยขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคั..

by SME Thailand.| 12 ตค. 2020

​โควิดทำลูกค้าหาย! เชฟมิชลินพลิกกลยุทธ์ผลิตกราโนล่าขาย โกยรายได้เดือนละครึ่งล้าน

การระบาดของโควิด-19 ได้สร้างความเสียหายไปแทบทุกอุตสาหกรรม ไม่เว้นกระทั่งผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับอาหาร วันนี้มีเรื่องราวของ “คริสโตเฟอร์ ..

by SME Thailand.| 07 ตค. 2020