ในช่วงเวลาที่ความเสี่ยงเกิดขึ้นโดยไม่ทันตั้งตัว ยา PEP คือทางออกฉุกเฉินที่ช่วยลดโอกาสการติดเชื้อ HIV ได้อย่างมีประสิทธิภาพหากเริ่มใช้ภายในเวลาที่เหมาะสม หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อยา PEP มาบ้างแต่ยังไม่เข้าใจว่าคืออะไร ใช้เมื่อไร และได้ผลจริงแค่ไหน Menscape Clinic สนับสนุนให้ทุกคนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับยาชนิดนี้ เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ในบทความนี้จึงจะพาไปรู้จักยา PEP แบบละเอียด รวมถึงแนะนำการใช้ยาที่ถูกต้องกัน
ยา PEP คืออะไร?
ยา PEP (Post-Exposure Prophylaxis) คือ ยาต้านไวรัสที่จ่ายให้แก่ผู้ที่มีความเสี่ยงสัมผัสเชื้อเอชไอวี (HIV) โดยหลักการทำงานของยา PEP คือการเข้าไปยับยั้งเชื้อไวรัสไม่ให้แบ่งตัวและฝังตัวเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดขาวในร่างกาย ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนการติดเชื้อ
การใช้ยานี้ถือเป็นมาตรการฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ออกแบบมาหลังเกิดเหตุการณ์เสี่ยงเท่านั้น ไม่ใช่ยาสำหรับการป้องกันล่วงหน้า ดังนั้นจึงต้องเลือกใช้ให้ถูกเวลาด้วย
ยา PEP ช่วยป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้มากแค่ไหน?
ประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีของยา PEP อยู่ในระดับสูง หากได้รับยาอย่างรวดเร็วและรับประทานอย่างถูกวิธี โดยข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่ายาชนิดนี้สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ HIV ได้มากกว่า 80% ซึ่งปัจจัยที่จะเพิ่มความสำเร็จให้สูงขึ้นก็คือ "ระยะเวลา"
ทางการแพทย์แนะนำให้ผู้ที่มีความเสี่ยงเริ่มทานยาเม็ดแรกให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หรือรับประทานภายใน 72 ชั่วโมง (3 วัน) หลังจากการสัมผัสเชื้อ เพราะยิ่งเริ่มรับยาเร็ว เชื้อไวรัสก็จะยิ่งมีโอกาสฝังตัวน้อยลงตามไปด้วย
ใครบ้างที่ควรรับยา PEP
การพิจารณาว่าใครบ้างที่ควรได้รับยา PEP หรือยาต้านไวรัสฉุกเฉินต้องประเมินจากความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจริง โดยแพทย์จะเป็นผู้ซักประวัติและวินิจฉัยเพื่อสั่งจ่ายยา PEP ให้กับกลุ่มบุคคลดังต่อไปนี้
- ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ติดเชื้อ HIV หรือผู้ที่ไม่ทราบสถานะเลือด โดยไม่สวมถุงยางอนามัย
- กรณีเกิดเหตุไม่คาดคิดระหว่างมีเพศสัมพันธ์ เช่น ถุงยางอนามัยแตก รั่ว หรือหลุด
- ผู้ที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศและมีความเสี่ยงต่อการได้รับสารคัดหลั่งที่อาจมีเชื้อไวรัส HIV
- ผู้ที่ถูกของมีคมเปื้อนเลือดของผู้ติดเชื้อบาด
- ผู้ที่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น หรือมีการสัมผัสเลือดและสารคัดหลั่งโดยตรง
ก่อนรับยา PEP ต้องเตรียมตัวอย่างไร?
ก่อนเริ่มกระบวนการใช้ยา PEP จำเป็นจะต้องมีการตรวจประเมินร่างกายเบื้องต้นเพื่อให้แน่ใจว่าผู้รับยามีความพร้อมและมีความปลอดภัยในการใช้ยาก่อน โดยขั้นตอนการเตรียมตัวมีดังนี้
- การตรวจหาเชื้อเอชไอวี: ผู้ที่จะรับยา PEP ต้องมีสถานะเลือดเป็นลบ (Negative) เท่านั้น หากมีเชื้ออยู่ก่อนแล้ว การทานยานี้จะไม่ได้ผล
- การตรวจการทำงานของตับและไต: เนื่องจากตัวยาถูกขับออกทางตับและไต แพทย์จึงต้องตรวจค่าการทำงานของอวัยวะเหล่านี้ เพื่อปรับขนาดยาให้เหมาะสม
- การซักประวัติการแพ้ยา: แพทย์จะซักประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว หรือยาที่ทานอยู่ เพื่อป้องกันการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา
- การตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ : เช่น ซิฟิลิส หนองใน หรือไวรัสตับอักเสบ
การเตรียมตัวอย่างเหมาะสมและเริ่มรับยา PEP ภายในเวลาที่กำหนด จะช่วยเพิ่มโอกาสในการป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด
วิธีรับประทานยา PEP ให้ถูกวิธีทำอย่างไร?
การสร้างวินัยในการรับประทานยา PEP ถือเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้การป้องกันได้ผลสูงสุด โดยแพทย์จะจ่ายยาให้รับประทานต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลา 28 วัน (4 สัปดาห์) ผู้รับยาจะต้องทานยาให้ตรงเวลาเดิมทุกวันอย่างเคร่งครัด เพื่อรักษาระดับความเข้มข้นของยาในกระแสเลือดให้คงที่และเพียงพอที่จะยับยั้งเชื้อไวรัส
กรณีที่ลืมกินยา PEP หรือกินยาไม่ครบตามจำนวนวันที่กำหนด อาจทำให้เกิดภาวะดื้อยา หรือทำให้การป้องกันล้มเหลวได้
ผลข้างเคียงของยา PEP ที่ควรรู้มีอะไรบ้าง?
แม้ว่ายา PEP จะเป็นยาที่มีประสิทธิภาพและใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่ผู้รับยาบางรายก็อาจเกิดอาการไม่พึงประสงค์ได้ในช่วงแรก ซึ่งอาการมักจะไม่รุนแรงและสามารถหายได้เอง โดยผลข้างเคียงยา PEP ที่พบบ่อยมีดังนี้
- มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือรู้สึกพะอืดพะอม
- เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ
- รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่สบายตัว
- มีอาการท้องเสีย หรือถ่ายเหลว
อย่างไรก็ตาม ผู้รับยา PEP ที่มีผลข้างเคียงรุนแรง ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำในการบรรเทาอาการ แต่ไม่ควรหยุดยาเองโดยเด็ดขาด
ยา PEP ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งป้องกันได้ดี บริการดูแลสุขภาพผู้ชายที่ Menscape Clinic
เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV ความรวดเร็วในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์คือสิ่งที่สำคัญที่สุด ที่ Menscape Clinic เราเข้าใจถึงความกังวลของผู้รับบริการ จึงได้จัดเตรียมเทคโนโลยีการตรวจสุขภาพเพศชายที่ล้ำสมัย พร้อมบริการตรวจหาเชื้อ HIV ที่ให้ผลรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เพื่อให้คุณได้รับยา PEP ได้ทันทีภายในระยะเวลาที่เหมาะสม
นอกจากนี้ บริการจาก Menscape Clinic ยังมีความเป็นส่วนตัวสูงและให้การดูแลจากทีมแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด ช่วยให้คำปรึกษาด้านสุขภาพผู้ชาย แนะนำการปฏิบัติตัว และวางแผนการทานยาอย่างถูกต้อง ทำให้ผู้รับบริการสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติระหว่างการรักษาโดยไม่ต้องกังวลว่ายา PEP ราคาจะแพงเกินกว่าเหตุ พร้อมด้วยบริการสั่งจ่ายยาที่สะดวกรวดเร็ว ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนเมืองที่ต้องการความมั่นใจและความปลอดภัยสูงสุด
สรุป
การมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยยังคงเป็นวิธีป้องกันโรคที่ดีที่สุด แต่ถ้าหากเกิดความผิดพลาดขึ้นมา ยา PEP คือทางออกฉุกเฉินที่จะช่วยลดความเสี่ยงได้ ทั้งนี้ โอกาสรอดพ้นจากการติดเชื้อ HIV จะยิ่งสูงมากขึ้นหากได้รับยาไว ดังนั้นอย่าปล่อยให้ความอายทำให้คุณเสียโอกาสในการดูแลตัวเอง Menscape Clinic พร้อมเป็นเพื่อนช่วยดูแลสุขภาพและเป็นที่ปรึกษาส่วนตัวที่ไว้ใจได้
ติดต่อ Menscape Clinic
Menscape Clinic – ศูนย์สุขภาพผู้ชายครบวงจร ชั้นนำของประเทศไทย
อาคาร Maneeya Center Building, 518/5 ถนนเพลินจิต แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 10330
โทร. 080 083 5196
เว็บไซต์: https://menscapeclinic.com/th
Line ID: @menscape
เปิดบริการทุกวัน 10.00 – 19.00 น.
ให้คำปรึกษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ทั้งเรื่องสุขภาพผิว ฮอร์โมน วิตามิน และการดูแลภาพลักษณ์ เหมาะกับวัยรุ่น–วัยเริ่มทำงาน ที่ต้องการเริ่มต้นดูแลสุขภาพอย่างถูกวิธี
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี