TEXT : วิมาลี วิวัฒนกุลพาณิชย์
ต้องยอมรับว่าด้วยปัจจัยต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยทางชีวภาพ ด้านจิตใจ หรือสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการทำให้ผู้ป่วยทางจิตเพิ่มจำนวนขึ้นมากในสังคม อาการอาจจะรุนแรงหรือบางเบามากน้อยต่างกันไป และปัญหาอย่างหนึ่งที่คนกลุ่มนี้พบเจอคือแม้จะรักษาตัวจนหายหรือกำลังอยู่ระหว่างการบำบัด บ่อยครั้งพวกเขาไม่ได้รับการยอมรับ และถูกกีดกันจากสังคม
อย่างไรก็ตาม เนื่องจาก "social inclusivity" หรือการโอบรับผู้คนทุกกลุ่มให้อยู่ร่วมในสังคมกำลังเป็นกระแสที่มาแรง หลายบริษัทและองค์กรได้น้อมนำมาปฏิบัติ ทำให้คนที่มีความแตกต่างซึ่งรวมถึงผู้มีปัญหาทางจิตด้วยได้รับการยอมรับและมอบโอกาสในการทำงาน ตัวอย่างที่เห็นชัดเจนที่สุดน่าจะเป็น “มายด์บรูว์” (Mindbrew) ร้านกาแฟในฮ่องกงที่พนักงานทุกคนในร้านเคยมีประสบการณ์ป่วยทางจิต
มายด์บรูว์เป็นร้านกาแฟป๊อป-อัพหรือร้านกาแฟชั่วคราวที่ตระเวนเปิดบริการตามสถานที่ต่าง ๆ เช่นล่าสุดมาให้บริการที่ห้างแลนด์มาร์ค เอเทรียมในเขตเซ็นทรัลของเกาะฮ่องกง แม้จะเปิดเป็นร้านป๊อป-อัพชั่วคราวแต่ก็ให้บริการเครื่องดื่มและเบเกอรี่ที่ครบครัน เครื่องดื่มเด่นที่เป็นลายเซ็นประจำร้านได้แก่ ลาเต้สตรอว์เบอร์รี่ชาเขียวมัทฉะ และ “Mind Tonic” เครื่องดื่มที่เสิร์ฟพร้อมเมล็ดกาแฟที่ผ่านการคัดสรรอย่างดีและผลไม้หรือดอกไม้ที่รับประทานได้ ส่วนเบเกอรี่จะอบสดใหม่จากครัวของโรงแรมแลนด์มาร์ค แมนดาริน โอเรียนเต็ล ที่ขายดีคือ คานาเล่ มาเดอแลน และบรูคกี้หรือบราวนี่หน้าคุกกี้
ร้านกาแฟมายด์บรูว์เป็นโครงการล่าสุดที่ริเริ่มโดย “มายด์เซ็ต” (Mindset) องค์กรการกุศลด้านสุขภาพจิตที่ก่อตั้งโดยกลุ่มบริษัทจาร์ดีน เมเธอสัน จุดประสงค์เพื่อกระตุ้นให้สังคมได้ตระหนักและรับรู้เกี่ยวกับประเด็นด้านสุขภาพจิต และให้การสนับสนุนผู้มีปัญหาทางจิตที่บำบัดแล้วให้กลับคืนสู่สังคม
แอนดรูว์ หว่อง ประธานมายด์เซ็ตให้สัมภาษณ์ว่าบาริสต้าและพนักงานทั้งหมดในร้านมายด์บรูว์เป็นอดีตผู้ป่วยจิตเวชและผ่านการฝึกอาชีพกับโครงการของมายด์เซ็ตมาแล้ว “มันเป็นเรื่องของการสร้างความมั่นใจให้กับพวกเขา โดยมีการสอนทักษะการชงกาแฟเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นแรกที่จะก้าวไปสู่อาชีพที่มีศักยภาพอย่างบาริสต้า เพื่อสร้างความมั่นใจว่าพนักงานได้รับการดูแลเป็นอย่างดี ระหว่างปฏิบัติงานเราจะมีนักสังคมสงเคราะห์คอยวัดชีพจรให้หากพนักงานรู้สึกตื่นเต้น เต็มตื้น หรือท่วมท้น”
ด้านแซลลี่ (นามสมมติ) บาริสต้าฝึกหัดของที่ร้านกล่าวว่าโครงการฝึกอาชีพที่มายด์บรูว์ที่มีบาริสต้าผ่านการฝึกมาแล้ว 25 คนนับว่าเปิดโอกาสให้กับกลุ่มคนที่มักถูกตีตราในสังคม “ในฐานะที่เป็นอีกคนหนึ่งซึ่งฟื้นจากความป่วยไข้ทางจิต การหางานทำเป็นอะไรที่ยากและใช้เวลามาก ที่มีเคยมีปัญหาทางจิตมักถูกตีตราอยู่บ่อย ๆ” นอกจากสร้างอาชีพและการจ้างงาน ร้านกาแฟมายด์บรูว์ยังเปิดโอกาสให้ลูกค้าสนับสนุนและให้กำลังใจแก่พนักงานที่เคยป่วยทางจิตอีกด้วย
ทั้งนี้ ข้าง ๆ ร้านมายด์บรูว์ยังมีบูธของมายด์เซ็ตตั้งอยู่เพื่อให้ประชาชนเข้ามาเรียนรู้หรือหาข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพจิตซึ่งกำลังเป็นประเด็นใหญ่ระดับโลกหลังจากเกิดการระบาดของไวรัสโควิด-19 องค์การอนามัยโลกเผยวิกฤติโควิดเป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้จำนวนผู้ป่วยโรคซึมเศร้าและวิตกกังวลเพิ่มขึ้นถึง 25 เปอร์เซนต์ ขณะที่ในฮ่องกงเอง มีการประเมินว่า 1 ใน 5 ของประชากรฮ่องกงกำลังต่อสู้กับอาการป่วยทางจิต
สำหรับสาเหตุของอาการทางจิต หลายอย่างเกิดจากปัจจัยทางชีวภาพ จิตใจ และสิ่งแวดล้อมร่วมกัน การแบ่งประเภทของโรคทางจิตเวชนั้น เกณฑ์ที่นิยมใช้กันคือ Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders ของสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 กลุ่มใหญ่ ได้แก่
1.อาการวิตกกังวล
2.ความผิดปกติทางอารมณ์ อาจจะเป็นแบบซึมเศร้า (Depression) หรือตื่นตัวคึกคัก (Mania หรือ Hypomania)
3.ความผิดปกติทางจิต
4. โรคหรืออาการที่มีสาเหตุมาจากยา สารเสพติด หรือความเจ็บป่วยทางกาย
และ 5. อื่น ๆ เช่น บุคลิกภาพผิดปกติ ความผิดปกติทางกายที่มีสาเหตุมาจากจิตใจ ความผิดปกติทางการนอน หรือทางเพศ เป็นต้น
ที่มา : https://bit.ly/3zQhpTH
https://www.landmark.hk/en/whats-on/editorials/oct2022-mindbrew-popup
www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี
