จับตา Vending Machine ธุรกิจมาแรง จะมาแทนมินิมาร์ทจริงหรือ?

TEXT : Neung Cch.

PHOTO : Advance Vending

     มินิมาร์ทหลบไป นาทีนี้ต้องยกให้ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ หรือ Vending Machine ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในเมืองไทย จากข้อมูลของ ttb analytics บอกไว้ว่าในปี 2565 มีจำนวนตู้ในประเทศไทยมากกว่า 30,000 ตู้ ดันให้ตลาดนี้มีมูลค่าราว 5,000 ล้านบาท แถมสินค้าที่จำหน่ายในตู้ก็มีความหลากหลายมากขึ้นเช่นกัน

     ล่าสุดที่เรียกเสียงฮือฮาในโซเชียล คือ ห้องพักหยอดเหรียญในปั๊มน้ำมันที่ จ. ประจวบคีรีขันธ์ หรือแม้แต่กระเป๋าแบรนด์ดังอย่าง GENTLEWOMAN ก็ไม่พลาดที่จะใช้เครื่องมือนี้จำหน่ายสินค้าเช่นกัน แต่ถ้าจะพูดถึงความสำเร็จในการใช้ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติยกให้แบรนด์ ตู้เต่าบิน

     อะไร คือ สาเหตุที่ทำให้ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติได้รับความนิยม?

     ถึงขนาดที่ว่ากันว่า Vending Machine เป็นเครื่องมือช่องทางจำหน่ายที่จะมาแทนที่มินิมาร์ทในอนาคตจริงหรือไม่

     ลองฟังคำตอบจาก ดร.วิโรจน์ ศิริรัตนรักษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท แอดวานซ์ เว็บ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) เจ้าของแบรนด์ Advance Vending ที่อยู่ในวงการ Vending Machine มากว่า 20 ปีวิเคราะห์เหตุผลให้ฟังกัน

Q : ทำไม Vending Machine ในปัจจุบันถึงได้รับความนิยมมากขึ้นในไทย 

     จริงๆ ต้องบอกว่า Vending Machine หรือตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติในไทยมีมากว่า 20 ปีแล้ว แต่ที่ยังไม่ค่อยแพร่หลายอาจจะเป็นเรื่องของเทคโนโลยีเรื่องของตัวตู้เองก็ดี เรื่องระบบชำระเงินก็ดี หรือเรื่องค่าแรงงานคนก็ยังถูก แต่ปัจจุบันสถานการณ์เปลี่ยนไปคือ คนหันไปซื้อของผ่านมือถือ ยอมรับการซื้อของไม่ต้องเห็นหน้าคนขายมากขึ้น ซื้อของแบบไม่ต้องใช้เงินสด กอปรกับช่วงโควิดที่ผ่านมาที่ต้องการสัมผัสกันน้อยลงส่งผลให้ Vending Machine เติบโตมากขึ้น

Q : คิดว่ามูลค่าตลาดตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติบ้านเราในช่วง 2-3 ปีนี้มีการเติบโตเป็นอย่างไร

     ผมว่าเติบโตขึ้น 200-300% เลยนะ มูลค่าตลาดในปัจจุบันน่าจะประมาณ 4,000-5,000 ล้านบาท อีกทั้ง  Vending Machine มันมีหลากหลายประเภทนะครับ ไม่ได้มี type เดียว แต่ส่วนใหญ่โดยมากจะเป็นการผลิตที่ต่างประเทศ อาจมีการนำเข้ามาประกอบในไทยบ้างเหมือนรถยนต์ แต่เป็นตู้ประเภทที่ไม่ได้ซับซ้อนมากนะครับ

Q : ที่บอกว่า Vending Machine มีหลายประเภท พอจะบอกได้ไหมว่ามีอะไรบ้าง

     จริงๆ มันขึ้นอยู่กับประเภทสินค้าและประเภทวิธีการขายอย่างเช่น ตู้กดน้ำดื่มก็ถือว่าเป็น vending Machine อย่างหนึ่ง หรืออย่างตู้คีบตุ๊กตาก็เป็นตู้สำหรับสันทนาการ แต่ถ้าเป็นตู้สมัยใหม่ขายสินค้าหลากหลาย เรียกว่าตู้ multi-purpose ซึ่งแบ่งเป็น 4 กลุ่มหลัก

     หนึ่ง ตู้ประเภทไม่ต้องทำความเย็น

     สอง ตู้ที่ทำความเย็นเหมือนตู้แช่เหมือนตู้เย็นที่มีอุณหภูมิ 5 องศาเซลเซียล

     สาม ตู้ที่แช่ฟรีซอาหารมีอุณหภูมิลบ 18 องศาเซลเซียล

     สี่ ตู้ที่เป็นระบบอุ่นร้อน สำหรับขายสินค้า Ready to eat

     ห้า ตู้เฉพาะทาง เช่น ตู้เต่าบิน

     ซึ่งพวกตู้ multi-purpose อาจเป็นกลุ่มที่เอามาแทนมินิมาร์ท

Q : ทำไมถึงมองว่า ตู้ multi-purpose จะมาแทนมินิมาร์ท

     มันเป็นเรื่องการพัฒนาเทคโนโลยีด้วย อย่างเมื่อก่อนเราขายของผ่านร้านขายของชำ ต่อมาก็เป็นมินิมาร์ท พอมาเป็นมินิมาร์ท ต้องเป็นร้านที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่มีของขายจำนวนมากถึงจะทำให้คนอยากเข้ามาเดิน แล้วใช่ว่าของทุกอย่างที่ขายในมินิมาร์ทจะขายได้ดี แล้วอย่างที่รู้การเปิดร้านมินิมาร์ทมีการลงทุนสูง แต่พอเป็นตู้ multi-purpose มันตอบโจทย์ธุรกิจได้ทั้งสามารถขายสินค้าได้หลากหลาย ใช้พื้นที่น้อย เคลื่อนย้ายได้ ไม่ต้องเสียค่าตกแต่ง ไม่ต้องใช้พนักงานคนซึ่งค่าแรงมีแต่จะแพงขึ้นมานั่งเฝ้า แถมยังสามารถให้บริการได้ 24 ชั่วโมง

Q : อยากให้ช่วยเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียของผู้ประกอบการที่จะลงทุนกับ Vending Machine มีข้อดีข้อเสียอย่างไร

     ผมยกตัวอย่างแบบเบสิค สมมติถ้าลงทุนซื้อตู้ขายเครื่องดื่ม ราคา 1 แสนบาทไปตั้งในแคนทีนในโรงงาน กับการที่ผู้ประกอบการต้องไปเซ้งพื้นที่ร้านค้าในโรงงาน ต้องจ้างพนักงานขาย ต้องลงทุนมีระบบ POS ฯลฯ ในขณะที่ Vending Machine เสียแค่ค่าไฟ ค่าเช่าพื้นที่ก็เล็กกว่า ไม่ต้องมีพนักงานขาย ต้นทุนในการเริ่มต้นธุรกิจต่างกันแล้ว

     ที่สำคัญคือยิ่งคุณมีร้านมากคุณต้องก็ต้องมีค่าจัดการมาก ต่างกับการ Vending Machine บางรายที่ขายอยู่ในโรงงานไม่ถึงปีคุณก็สามารถคืนทุนได้แล้ว

Q : สินค้าประเภทใดที่เหมาะกับการจำหน่ายใน Vending Machine

     ณ ปัจจุบันมันได้หลากหลายแล้วครับ นอกจากเครื่องดื่มกับอาหาร ปัจจุบันนี้ยังมีทั้งรองเท้า จิวเวอรี่ ไข่ไก่ ยา ฯลฯ มันแล้วแต่ดีไซน์ แต่ที่สำคัญคือ ของที่จะไปขายต้องเป็นสินค้าชิ้นที่ไม่ใหญ่มาก และสำคัญจุดที่คุณไปขายมันขายสินค้าประเภทนั้นได้หรือไม่

Q : คิดว่า Vending Machine จำเป็นสำหรับธุรกิจมากน้อยแค่ไหน

     ผมว่าตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติเป็นเหมือนเครื่องมือกับช่องทางการขาย มองว่าการเติบโตของ Vending Machine ถ้าเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดก็คงเหมือนเครื่องปรับอากาศหรือแอร์ ในอดีตอากาศยังไม่ค่อยร้อนเท่าไหร่ การติดแอร์มีแค่บางบ้านเท่านั้น แต่ทุกวันนี้แอร์มีเกือบทุกบ้าน ขนาดป้อมรปภ. ก็ยังติดแอร์ คือมันกลายเป็นเรื่องของความจำเป็นแล้ว

Q : มองแนวโน้มของ Vending Machine ในอนาคตเป็นอย่างไร

     ผมทำธุรกิจนี้มาประมาณ 20 ปีแล้วครับ ตั้งแต่ทำพวกตู้คีออส ตู้เติมเงินโทรศัพท์มือถือ มองว่าพวกนี้มันเป็นเทคโนโลยี มันมีการเปลี่ยนรูปแบบไปตามเทคโนโลยี เช่น ตู้เติมเงินก็เปลี่ยนรูปแบบเป็น Vending Machine หรือในอนาคตเปลี่ยนเป็นตู้ประเภทเฉพาะทางมากขึ้น สุดท้ายไม่ว่าตู้จะเปลี่ยนเป็นประเภทใดก็ตาม Vending Machine อยู่ในตลาดได้อีกนานเพราะว่ามันเป็นการตอบโจทย์ผู้บริโภคในยุคที่ต้องการความสะดวกสบาย แล้วต้องตอบโจทย์ผู้ประกอบการในการทำธุรกิจเพราะลงทุนไม่สูง เป็นพวกตู้ multi-purpose เครื่องหนึ่งเฉลี่ยราคาประมาณ 100,00- 300,000 บาท

     เมื่อธุรกิจต้องหมุนไปตามพฤติกรรมผู้บริโภคและเทคโนโลยี  vending machine ก็เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือหนึ่งที่จะมาตอบโจทย์คนทำธุรกิจ

 

www.smethailandclub.com
ศูนย์รวมข้อมูลธุรกิจเอสเอ็มอี

RECCOMMEND: MARKETING

ปรากฏการณ์คลั่งรัก "น้องหมีเนย" สะท้อนอะไรในพฤติกรรมผู้บริโภค 2024

จากปรากฏการณ์ "น้องหมีเนย" ที่โด่งดังทั้งไทยและชาวต่างชาติ ทั้งที่ไม่ใช่อินฟลูเอ็นเซอร์มีชื่อเสียงมาก่อน หรือเป็นน้องหมาน้องแมวที่คนรู้จัก ตรงกันข้ามน้องหมีเนยคือมาสคอต แต่อะไรทำให้ผู้บริโภคคลั่งรัก "น้องหมีเนย" บทความนี้จะพาทุกท่านไปถอดรหัสพร้อมๆ กัน

อยากปั้นแบรนด์ Art Toy ต้องรู้อะไรบ้าง สรุปไว้ให้ใน 6 ขั้นตอน

ยังฮอตแบบต่อเนื่องกับกระแส art toy เชื่อว่าใครหลายคนต้องเคยเห็นขึ้นหน้าฟีดสักครั้ง เพราะคาแรคเตอร์บางตัวน่ารักจนทำอะไรก็กลายเป็นกระแสไปหมด ทำให้ในปีที่ผ่านมา ธุรกิจนี้ทำรายได้มากถึง 19,000 ล้านบาท จากรายงานของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า